Sự sống nảy mầm từ những hốc đá Hà Giang

Càng đi lên càng thấy vùng đất chốn địa đầu tổ quốc Hà Giang cằn cỗi và khốn khó bởi tứ bề chỉ là một màu xám ngắt của đá và đá, nhưng thú vị và lạ lùng thay nơi đây sự sống vẫn sinh sôi và nảy nở, vẫn nuôi dưỡng con người hàng bao muôn đời nay.

Cao nguyên đá nằm ở phía bắc tỉnh Hà Giang, trải rộng trên địa bàn 4 huyện Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh, Quản Bạ. Đây là vùng núi đá vôi, ít sông suối, thường xuyên thiếu nước sinh hoạt, đất canh tác. Do địa hình đồi núi dốc, diện tích đá chiếm tới hơn 80%, khí hậu lạnh và ít mưa nên đồng bào dân tộc nơi đây đã hình thành thói quen "sống trong đá, chết vùi trong đá".

 

Hà Giang đẹp là thế nhưng cái nghèo khó, lạc hậu và thiếu thốn vẫn tồn tại bao đời nay, điều này càng thấy rõ nhất khi rời khỏi thị trấn Yên Minh du khách tiếp tục hành trình theo QL 4C băng đèo vượt núi qua các địa danh Phó Cáo, Sủng Là nơi hai bên đường đi chỉ thấy một màu xám ngắt của các dãy núi đá tai mèo sắc nhọn như gươm giáo chọc thẳng lên trời xanh.

Chính những nơi chỉ trơ trụi toàn đá này tưởng chừng như sự sống không tồn tại, nhưng kỳ diệu thay từ trong những khe đá vẫn vẫn ấp ủ những mầm non, bàn tay con người nơi đây vẫn kiên trì tra từng kẽ đá, gieo từng hạt giống để từng ngày sự sống nảy mầm, tươi xanh mơn mởn đẩy lùi bao khó khăn trở ngại về phía sau, các luống ngô (bắp) vẫn xanh rì tươi tốt, những luống rau cải mèo mềm mại cũng thi nhau vượt lên xen kẽ giữa đá khô cứng.

Tỷ lệ đất trên cao nguyên rất ít, nên muốn canh tác đúng mùa vụ, người dân phải đưa từng gùi đất đổ vào những hốc đá. Đá xếp ở vòng ngoài che chắn nắng và khi mưa xuống không bị rửa trôi, xói mòn. Khai phá nương là công việc tốn nhiều công sức và thời gian. Công việc này thường được làm vào mùa khô.

Người Mông, Dao, Lô Lô, Cờ Lao, Pu Péo... tận dụng từng hốc đá để canh tác. Tập quán này đã được duy trì qua nhiều thế hệ.

 

 

Kỹ thuật trồng ngô trên nương đá, xen canh các loại cây hoa màu hoàn toàn dựa vào điều kiện tự nhiên. Thời điểm cày cấy tra hạt đồng bào dựa vào lịch mặt trăng (tháng 2 âm lịch). Đến nay, thổ canh hốc đá vẫn là phương thức chủ đạo trong hoạt động sản xuất của đồng bào vùng cao nguyên đá Hà Giang.

Công cụ lao động cũng đặc biệt bởi theo địa hình tạo ra: Cày, bừa, cuốc bướm. Cày sử dụng trên nương đá có thân cày chắc khỏe, lưỡi hình tam giác cân, nhỏ, dày, mũi hơi tù và nặng, chịu được lực khi va đập vào đá. Bừa là loại có tay ngang, người sử dụng cầm ấn xuống khi bừa. Bừa chân dùng thông dụng hơn, hình chữ nhật, chắc chắn, với hai hàng răng, không có tay giữ, khi bừa, người điều khiển phải đứng lên bừa. Cuốc bướm có lưỡi mỏng, to bản, hình tam giác, cong ở phần chuôi, nhọn hai đầu, nên thuận lợi cho việc cào, vơ cỏ, vun gốc trên nương đá. Việc làm đất thường diễn ra sau Tết của đồng bào.

Việc đồng áng là công việc chung của cả bản làng. Người Mông ở cao nguyên đá sống quần cư, tính cộng đồng cao, khi một gia đình có công việc sẽ được sự giúp đỡ của tất cả mọi người. Những đứa trẻ đang trong độ tuổi đi học cũng không nề hà việc gì.

Đặc biệt hơn nữa, từ những nơi khô cằn khắc nghiệt nhất đó, cái đẹp vẫn nảy mầm vẫn vươn lên tràn đầy sức sống và sắc màu. Vào khoảng tháng 9 đến tháng 11 ở cao nguyên đá Đồng Văn các cánh đồng hoa Tam Giác Mạch nở khoe sắc rực rỡ phủ đầy nơi các triền núi cao tô điểm thêm sắc màu cho đất trời, che bớt đi màu xám ảm đạm của đá núi đến nghẹn lòng. 

=>> Click xem thêm thông tin liên quan tour Hà Giang

Chia sẻ:

Bài viết cùng danh mục:

Viết Bình luận